Dưới trên đây là chia sẻ của người sáng tác bài thơ – vắt nhà thơ Phạm Tiến Duật – về chính bài thơ này; cùng 4 clips với 4 cặp đôi trình diễn bài hát: NSND Thu Hiền và NSND Trung Đức, Phương Thảo và NSUT Đăng Dương, Anh Thơ & Việt Hoàn, và Tạ quang quẻ Thắng và Thùy Chi.

Bạn đang xem: Lời trường sơn đông trường sơn tây

Mời chúng ta cùng thưởng thức nhé.

Chúc chúng ta một ngày giỏi lành.

PTH

***

ĐÔI bỏ ra TIẾT VỀ BÀI THƠ TRƯỜNG SƠN ĐÔNG – TRƯỜNG SƠN TÂY

VNQĐ online: Bài viết này được rứa nhà thơ Phạm Tiến Duật viết khi ông còn sống, với hồ hết kỉ niệm bé dại xung quanh bài thơ nổi tiếng “Trường sơn Đông – Trường tô Tây”.VNQĐ online xin trân trọng giới thiệu lại cùng bạn đọc:


*
Nhà thơ PHẠM TIẾN DUẬT

Bài thơ Trường tô Đông – Trường sơn Tây tôi biến đổi hồi cuối năm 1969 trên một làng nhỏ dại bên bờ sông Son của tỉnh Quảng Bình, làng Cổ Giang, một làng túng thiếu mà nền nếp. Mẫu làng ấy ở không xa địa điểm cổng đường 20 xe ngang hàng núi trường Sơn. Thấm thoát sẽ gần ba mươi năm rồi. Tuổi đất, tuổi fan dài ra cũng ối chuyện nhưng mà tuổi nhà cửa – của ngẫu nhiên ai – nhiều năm ra cũng không ít chuyện.

Từ những năm nay, trong số băng nhạc Karaoke có chạy bài bác hát cùng tên phổ thơ tôi vì nhạc sĩ Hoàng Hiệp làm nhạc. Câu thơ Cái gạt nước xua đi nỗi nhớ của bài thơ ấy được băng hình đánh chữ là Cái gạt nước xua tan nỗi nhớ. “Xua tan” như vậy thì còn điều gì khác là tình yêu. Băng hình không chỉ có “xua tan” nỗi nhớ mà hơn nữa “xua tan” cả thơ ca nữa. Lỗi ấy của người làm băng chứ chưa hẳn của nhạc sĩ. Cũng buộc phải nói thêm rằng những người dân làm băng ấy vi phạm bạn dạng quyền, phớt lờ tác giả. Câu chuyện ấy chỉ làm cho tôi ai oán cười chứ kỳ lạ sao không thấy bực mình. Thì văn hóa tới đâu thì có tác dụng tới đó, chứ biết có tác dụng sao. Mà người ta có làm văn hóa đâu, bọn họ làm kinh tế tài chính đấy chứ. 1 thời ngỡ tưởng gần nhưng mà đã hóa ra xa.

Ở bài hát, Trường sơn Đông – Trường đánh Tây là một phiên bản tình ca vào chiến tranh. Một anh, một chị yêu nhau trong xa cách. Còn ở thành quả thơ, yếu hèn tố tình ca trộn lẫn với quân ca. Tất cả tám chiếc thơ nhạc sĩ không phổ. Ở khổ thiết bị hai từ bên trên xuống. Một dãy núi cơ mà hai màu mây/Bên nắng mặt mưa khí trời cũng khác/Như anh cùng với em như nam với Bắc/ Như đông cùng với tây một dải rừng liền. Cùng ở khổ trang bị hai từ bên dưới lên: Đông thanh lịch tây chưa phải đường thư/Đường gửi đạn với đường đưa gạo/ Đông ngôi trường Sơn cô bé ba sẵn sàng xanh áo/ Tây ngôi trường Sơn quân nhân áo màu xanh. Như vậy, vào thơ không chỉ có hai fan mà còn có hai lực lượng. Ba chữ như ở phần trên bảo rằng đây chỉ với ví dụ nhưng thôi. Âm nhạc viết theo thể hát nói trữ tình đã cùng hưởng khôn xiết đẹp với thơ.

Cả bài bác thơ, như đã nói, làm xong xuôi cuối năm 1969, nhưng mà hai dòng đầu tiên thì có trước kia gần nhì năm. Bây giờ, dìm vật sinh sản hứng mang lại thơ đang sinh sống ở Hà Nội, một họa sỹ đã thành danh. Hồi ấy, anh ta yêu thương một cô y tá sống phía đông ngôi trường Sơn. Ngồi phổ biến một ca-bin xe pháo đi sang trọng phía tây, suốt mặt đường anh ta nói tới người yêu. Nỗi nhớ của anh ấy ra lây lan sang cả tôi, sang từ đầu đến chân lái xe. Mãi đến khi trời mưa, mẫu gạt nước vùng phía đằng trước mặt đã giúp tôi viết hai loại đầu tiên: Anh lên xe pháo trời đổ nhỏ mưa/Cái gạt nước xua đi nỗi nhớ.

Xem thêm: Gia Đình Nghệ Sĩ Lệ Thủy Với Chàng Kỹ Sư Hàng Xóm, Nghệ Sĩ Cải Lương Lệ Thủy

Bài thơ được viết sau không ít chặng đường vượt rừng gian nan. Cho tới nỗi, nếu trước đó chưa từng ở rừng, thừa rừng thì khó khăn bề thông cảm hết với thơ ấy, bài xích ấy. Ví dụ như câu này: Nước khe cạn, bướm bay lèn đá không phải là một trong những câu thơ tả đẹp mà là một trong quan liền kề đáng lúng túng của quân nhân trinh sát. Nếu thấy cảnh ấy vào mức chập chiều thì cầm cố chắc là đói vì không thể có nước nấu bếp cơm. Mười cây số vuông xung quanh đí không thể có nguồn nước. Tốt là câu này: Muỗi cất cánh rừng già cho dài tay áo, một các bạn Việt kiều cùng một đơn vị thơ Pháp đang dịch là Muỗi bay, mọi người mặc áo măng tô vào thì thật bi thiết cười. Bọn họ không đi quân nhân thì trách sao được.

*

Nhà thơ Phạm Tiến Duật (thứ phía 2 bên phải) tại hội nghị mừng công của bộ đội Trường tô mùa thô 1970-1971.

Bây giờ, phát âm lại nghe lại, như một người ngoài cuộc vô cảm tôi vẫn thấy trong tâm địa bồi hồi. Tự nhiều năm nay thật nhiều bài thơ bạn ta gọi là thơ tình, những ca khúc fan ta call là tình ca. Cơ mà sao nghe chỉ thấy tán tỉnh, có lúc tán tỉnh mang đến thô lỗ. Thấy rất nhiều sự ích kỷ nhuộm vào những câu chữ. Lưu giữ lại thời ấy, chưa hẳn để tự khen mình và đồng đội của mình mà bâng khuâng cảm động. Hình như, không yêu được số đông fan thì cũng nặng nề mà yêu mang một người. Sự ích kỷ cùng với thiên hạ có chứa lực phản.

Không, không chỉ một tôi viết Trường đánh Đông – Trường sơn Tây mà cả con muỗi, bé bướm, chiếc gạt nước, ngọn măng rừng và bằng hữu của chúng ta cùng viết.

P.T.D

TRƯỜNG SƠN ĐÔNG – TRƯỜNG SƠN TÂY

Cùng mắc võng trên rừng ngôi trường SơnHai đứa ở hai đầu xa thẳmÐường ra trận mùa này đẹp lắmTrường đánh Ðông lưu giữ Trường đánh Tây

Một hàng núi mà lại hai color mâyNơi nắng khu vực mưa, khí trời cũng khácNhư anh với em, như nam với BắcNhư Ðông với Tây một dải rừng liền

Trường tô Tây anh đi, mến emBên ấy mưa nhiều, con phố gánh gạoMuỗi cất cánh rừng già mang lại dài tay áoRau hết rồi, em có lấy măng không?

Em yêu thương anh bên ấy Tây mùa ÐôngNước khe cạn, bướm cất cánh lèn đáBiết lòng anh say miền khu đất lạChắc em lo con đường chắn bom thù

Anh lên xe, trời đổ cơn mưaCái gạt nước xua đi nỗi nhớEm xuống núi nắng về rực rỡCái nhành cây gạt côn trùng riêng tư

Ðông sang Tây không phải đường thưÐường chuyển đạn và đường đưa gạoÐông ngôi trường Sơn, cô bé “ba sẵn sàng” xanh áoTây trường Sơn bộ đội áo color xanh

Từ chỗ em nhờ cất hộ tới địa điểm anhNhững đoàn quân trùng trùng ra trậnNhư tình yêu nối lời vô tậnÐông Trường tô nối Tây ngôi trường Sơn

***


Trường đánh Đông, Trường tô Tây

Nhạc: Hoàng HiệpLời: Phạm Tiến Duật

Cùng mắc võng bên trên rừng ngôi trường SơnHai đứa ở hai đầu xa thẳmĐường ra trận mùa này đẹp nhất lắmTrường tô Đông lưu giữ Trường đánh Tây.

Trường tô Tây anh đi…Thương em, yêu mến em bên ấy mưa nhiềuCon mặt đường (là) gánh gạoMuỗi cất cánh rừng già đến dài (mà) tay áoHết rau rồi em gồm lấy măng không.

Còn em thương bên Tây anh mùa ĐôngNước khe cạn bướm cất cánh (i) lèn đáBiết lòng anh say miền đất lạ(Là) chắc hẳn em lo đường chắn bom thù.

Anh lên xe pháo trời đổ cơn mưaCái gạt nước xua đi nỗi nhớEm xuống núi nắng về rực rỡCái nhành cây gạt mối riêng tư.

Từ bên em gửi sang mặt nơi anhNhững binh đoàn nối nhau ra tiền tuyếnNhư tình yêu nối lời vô tậnĐông Trường tô nối Tây ngôi trường Sơn.