H.T THÍCH THANH TỪ

*
*
PHẦN II: THI TỤNG CÁC THIỀN SƯ ĐỜI LÝ (tt)

THIỀN SƯ VẠN HẠNH

Thiền Sư Vạn Hạnh tịch năm 1018, năm sinh thì không rõ, Ngài thuộc loại Tỳ Ni Đa Lưu bỏ ra đời thứ 12. Tiểu sử của Ngài đã in vào quyển Thiền Sư Việt phái mạnh trang 53 cùng tác giả. Sau đây là bài bác kệ thị tịch của Ngài :

*
Âm :

Thân như điện ảnh hữu trả vô,

Vạn mộc xuân vinh thu hựu khô.

Bạn đang xem: Thân như điện ảnh hữu hoàn vô

Nhậm vận thạnh suy vô bố úy,

Thạnh suy như lộ thảo đầu phô.

Dịch :

Thân như nhẵn chớp có rồi không,

Cây cỏ xuân tươi, thu đượm hồng.

Mặc cuộc thạnh suy ko sợ hãi,

Thạnh suy như cỏ hạt sương đông.

Xem thêm: Sự Khác Biệt Giữa Con Trai Và Con Gái, Sự Khác Nhau Giữa Con Trai Và Con Gái

Giảng :

bài kệ này lâu nay trong giới học Phật ai cũng biết cùng nhiều thuộc. Quí vị là người vào tông môn đã thuộc bài xích này chưa ? dòng hay của sản phẩm tôn túc, bọn họ là nhỏ cháu vào tông môn,mà ko biết ko học đó là một khuyết điểm lớn. Nay tôi trích giảng quí vị học cho thấu đáo để rồi thực hành theo người xưa.

“Thân như điện ảnh hữu hoàn vô, vạn mộc xuân vinh thu hựu khô”. Nhỏ người sống được sáu bảy mươi năm chỉ ra rằng dài là trường thọ. Nhưng lúc già nhớ lại cuộc đời của bản thân từ nhỏ xíu đến già, thấy mau như bóng nhoáng qua, nhƯ lằn điện xẹt, qua rồi mất qua rồi mất, tới tuổi già thân này cũng Aát luôn, không có gì lâu bền vững chắc cả. Thân này ví như cỏ cây, ngày xuân thì xanh tươi ngày thu thì héo thô rụng lá. Ý Ngài muốn nói con người với cảnh vật theo thời gian cơ mà đổi gắng còn mất, không có cái gì trường cữu vĩnh viễn. Cuộc đời và cảnh vật chuyển biến vô thường như vậy, Ngài dạy bọn họ có thái độ như thế nào để ko trở thành người tiêu cực yếm thế ?

“Nhậm vận thạnh suy vô bố úy, thạnh suy như lộ thảo đầu phô”. Ngài bảo, mặc đến sự đời hưng thạnh hay suy vong, đừng lo sợ. Vày việc thạnh suy của cuộc đời chẳng không giống nào hạt sương đọng trên đầu ngọn cỏ. Sáng sớm sương đọng óng ánh trên đầu ngọn cỏ, mặt trời lên ánh nắng chiếu rọi, sương thô từ từ rồi mất. Như vậy tất cả mẫu được cái tất cả hiện giờ, theo thời gian rồi sẽ mất không lâu bền hơn không bền chắc. Thế mà họ hễ gặp thạnh thì vui gặp suy là buồn.

Cuộc đời vốn là vậy, thạnh tốt suy tùy thuộc vào duyên, chẳng có gì đáng sợ. Vì chưng giá trị của cuộc đời là con người, chớ ko phải cảnh vật. Nhỏ người là chủ có tri giác chí lý là quan trọng. Thế mà lại chủ (thân) giữ còn không được, huống gì cảnh vật còn mất làm thế nào giữ ? Chuyện mất còn của cảnh vật chỉ là lẽ thường. Nhiều khi chúng ta quên mình bệnh sắp chết, cứ nhớ tiền của còn tuyệt hết, nhớ của hơn là nhớ mình. Gồm ai khờ như vậy không ? Cứ lo tiền của, lo sự nghiệp cơ mà không nhớ lo mang đến bản thân mình. Thậm chí gồm nhiều người đem thân liều chết để được tiền của. Như vậy là khôn tốt khờ ? Thế mà có những người dấn thân vào mẫu chết, để được tiền của một phương pháp đáng thương. Nếu thấy rõ cuộc đời từ thân cho đến cảnh vật là một loại biến chuyển đổi dời, có lúc thạnh có lúc suy ko dừng trụ không cố định một chỗ, chỉ là lẽ thường của cuộc đời thí mình cũng xủ sự theo loại thường, không buồn lo ko sợ hãi. Được vậy thì cuộc sống lúc nào cũng an vui. Còn nếu lo sợ thì xử sự không bình thường, cơ hội nào cũng lo, lo cho cái thân gìa bệnh chết, lo mang lại cảnh vật còn mất... Cứ thế mà lo mãi, tới chết cũng chưa hết lo, thật là khốn khổ. Đó là dòng bệnh mê man mê của người ko hiểu đạo.

Bốn câu thơ này Ngài dạy cho bọn họ thái độ sống an bình. Nếu họ thấy những pháp đúng như thật thì mặc dù rằng cuộc đời bao gồm biến chuyển thạnh suy gì đi nữa, bọn họ vẫn an nhiên tự tại không buồn khổ. Đó là nói theo tinh thần của bài bác kệ. Nếu thấy rộng hơn nữa thì cuộc đời gồm vô thường, mới bao gồm vui tất cả buồn. Như vừa rồi tôi đi Úc, tôi sửa soạn về, những Phật tử mặt ấy nói: “Mau quá ! Thầy mới qua ni lại về !”. Tôi nói: “Cuộc đời vô thường, nhờ vô thường đề xuất thầy lại trở về”. Nhờ vô thường yêu cầu vui một chút, nhờ vô thường cũng có buồn một chút. Biết vô thường thì thôi, vô thường đều là chuyện tốt. Thân này lúc mới sinh ra nặng tối đa là bốn kí lô, nhờ vô thường biến chuyển từ nhỏ tới lớn nặng năm sáu chục kí lô. Nếu cố định ko biến chuyển thì giờ này họ vẫn nằm trong nôi, cựa quậy chòi đạp chớ không làm được việc gì. Nhờ vô thường bắt buộc mới khôn lớn, chuyển biến hết thời kỳ tăng tời thời kỳ giảm, thân già bệnh từ giả cõi đời này, qua cõi đời không giống mới hơn vui hơn. Bỏ thân cũ kỹ già bệnh, được thân mới khỏe mạnh là vui. Giống như chiếc xe pháo cũ không hề xài được bỏ đi, nhận chiếc xe mới tốt hơn thì vui chớ tất cả gì nhưng sợ !

Cuộc đời là một dòng vô thường chuyển biến ko dừng, thế mà bọn họ chỉ muốn nó chuyển ở thời kỳ tăng, tức là chuyển tới bố bốn mươi tuổi ngừng ngang đó, ko muốn chuyển ở thời kỳ giảm, chuyển tới sáu bảy mươi tuổi thì buồn. Tội nghiệp những cụ già, ngồi lại thì kể chuyện trai tráng của thời oanh liệt, ít khi kể chuyện của tuổi già như nhổ chiếc răng đau, ăn cơm bị nghẹn nuốt ko xuống... Như vậy là muốn chuển tốt chớ không muốn chuyển xấu, chuyển xấu thì sợ lắm, không dám nhìn thẳng. Đó là tướng trạng vô thường của nội thân và ngoại vật.

Giờ đây nói đến biến chuyển của vai trung phong niệm, tâm niện của nhỏ người sanh diệt từng sát na, vừa khởi lại diệt. Nhờ có biến chuyển cần từ nhỏ người háo danh tham lợi, họ từ bỏ trở thành người cao thượng coi thường lợi danh. Nhờ tất cả biến chuyển nhưng mà từ nhỏ người phàm vươn lên thành Thánh. Nếu không tồn tại biến chuyển thì bé người ù lì không tiến bộ, cùng cũng chẳng cần tu sửa. Như vậy biến chuyển gồm dở mà lại cũng bao gồm hay. Hiểu lý vô thường rồi, chúng ta khéo xoay chiều đến nội trung ương chuyển hướng theo chiều tốt thánh thiện, không cho chuyển theo chiều thấp hèn phàm tục. Nếu chúng ta biết được sự chuyển biến của thân trọng tâm và cảnh vật, họ sống đời tự tại an nhiên, không ngại sợ trước mọi đổi nạm của thế sự. Ngược lại thì chúng ta cũng buồn sũng sợ như người thế gian không khác, vậy thì họ có tu hành gì ?